السيد أحمد الهاشمي ( مترجم وشارح : حسن عرفان )
220
جواهر البلاغة ( فارسى )
اين جمله كنايه از صفت فقر و نداشتن غله و مواد غذايى است ؛ و ارادهء معنى اصلى آن صحيح است . 8 - بيض المطابخ لا تشكو إماؤهم * طبخ القدور و لا غسل المناديل آشپزخانههاى آنان سپيد است ، كنيزانشان از پختن ديگها و شستن دستارها گلايه ندارند . سپيدى آشپزخانهها و گلايه نكردن كنيزان از شستن دستارهايى كه هنگام غذا خوردن گسترده مىشود كنايه از صفت بخل است ، و ارادهء معنى اصلى آن هم صحيح است . 9 - مطبخ داود فى نظافته * أشبه شىء بعرش بلقيس « 1 » ثياب طبّاخه إذا اتّسخت * أنقى بياضا من القراطيس آشپزخانهء داود در پاكيزگى بهترين مانند براى تخت بلقيس است . جامهء آشپز او هرگاه كه آلوده گردد سپيديش پيراستهتر از كاغذهاست . پاكيزگى آشپزخانهء داود و جامهء آشپز او هردو كنايه از صفت بخل اوست ، و مىتوان معنى اصلى آن را نيز اراده كرد . « قراطيس » جمع « قرطاس » به معنى كاغذ است . 10 - فتى مختصر المأكو * ل و المشروب و العطر نقىّ الكأس و القصعة * و المنديل و القدر جوانى كه خوردنى و آشاميدنى و عطر او اندك است . جام ، كاسه ، دستار و ديگ او پاكيزه است . توجه كنيد در بيت دوم اين شعر كلمهء « القصعة » كه به معنى كاسه و پياله است در كتاب جواهر البلاغه به غلط « القصّة » چاپ شده است . « 2 » تميز بودن جام ، كاسه ، دستار و ديگ كنايه از صفت بخل است ، و مىشود معنى اصلى آن را نيز اراده كرد . 11 - و ديگرى گفته است : اليمن يتبع ظلّه * و المجد يمشى فى ركابه يمن و بركت پيرو سايهء اوست و بزرگوارى در ركاب او راه مىرود . اين كنايه از نسبت يمن و مجد به ممدوح است ، و ارادهء معنى اصلى آن صحيح
--> ( 1 ) - « بلقيس » به كسر باء نام زنى است كه پادشاه سبأ بود و « سبأ » پايتخت قديمى كشور يمن است . ( 2 ) - نگاه كنيد به البلاغة الواضحه ، ص 130